Teravih kadın ve erkek için sünnet-i müekkededir; yatsıdan sonra imsak vaktine kadar kılınır.
Din İşleri Yüksek Kurulu açıklaması — özetle
Teravih nedir, hükmü nedir?
Teravih, ramazan ayına mahsus gece namazıdır. Adı, ilk dönemlerde her dört rekâtın ardından dinlenilmesinden gelir. Hz. Peygamber ramazan gecelerini ibadetle değerlendirmeyi teşvik etmiş, bazı geceler cemaate namaz kıldırmış; ümmetine farz olur endişesiyle bunu sürekli toplu biçimde sürdürmemiştir. Daha sonra Hz. Ömer döneminde cemaat düzeni yeniden kurulmuştur.
Din İşleri Yüksek Kuruluna göre teravih kadınlar ve erkekler için sünnet-i müekkededir. Kişi mazereti sebebiyle camiye gidemese de evde tek başına veya aile fertleriyle kılabilir. Teravihi terk etmek farz namazını geçersiz kılmaz; fakat ramazana özgü güçlü bir sünnetin sevabından mahrum bırakır. Öncelik her zaman yatsı dâhil farz namazları vaktinde ve şartlarına uygun kılmaktır.
Tebliğ dersiÖzel Namazların Temelini KurTeravih, vitir ve cemaat hükümlerini aynı ders akışında pekiştir.Teravih namazının vakti ne zamandır?
Teravih vakti yatsı namazının farzı kılındıktan sonra başlar ve sabah namazı vakti girince sona erer. Yatsının farzından önce teravih kılınmaz. Çoğu camide yatsının son sünnetinden sonra teravihe geçilir, ardından vitir kılınır. Geç kalan kişi önce yatsının farzını kılar; cemaate yetişme durumuna göre eksik teravihini daha sonra tamamlar.
Teravih vitriden önce de sonra da sahih olmakla birlikte yerleşik sıra teravih, ardından vitirdir. Çok geç saate bırakmak uykuyu ve sabah namazını tehlikeye atıyorsa daha erken kılmak daha dengelidir. Farklı şehirde veya yolculukta takvim saatini ezberden kullanma; bulunduğun konumun yatsı ve imsak vaktini doğrula. Ramazan ibadeti farzların düzenini bozacak bir yorgunluk yarışına dönüşmemelidir.
Namaz vakitleriRamazan Gecesinin Vaktini PlanlaYatsı ve imsak saatini görerek teravih ile vitri telaşsız bir aralığa yerleştir.Teravih namazı kaç rekâttır?
Müslüman toplumlarda sahabe döneminden itibaren yerleşen ve dört mezhebin klasik kaynaklarında benimsenen yaygın uygulama yirmi rekâttır. DİYK, günümüzde bazı kişilerin sekiz rekâtla yetindiğini; teravih nafile bir namaz olduğundan sekiz, on, on iki veya daha fazla kılan kişinin de sünneti yerine getirmiş olacağını belirtir. Bu açıklama yirmi rekât geleneğini değersizleştirmez.
Rekât sayısını toplulukları suçlama ölçüsüne çevirmek teravihin huzuruna zarar verir. Yirmi rekâtı tadil-i erkâna uygun kılabilen kişi bunu sürdürür. Sağlığı, yaşı veya şartları sebebiyle daha az kılan, yapabildiği ibadeti küçümsemez ve başkasını da küçümsemez. Hiç başlamamaktansa doğru, sakin ve düzenli bir bölümünü kılmak; zamanla imkân ölçüsünde artırmak daha gerçekçi bir alışkanlık kurar.
Teravih ikişer rekât hâlinde nasıl kılınır?
Kalben teravih namazına niyet edilip tekbir alınır. İlk rekâtta Sübhaneke, eûzü-besmele, Fâtiha ve bir sûre; ikinci rekâtta besmele, Fâtiha ve bir sûre okunur. Her rekâtta rükû ve iki secde yapılır. İkinci rekâtın sonunda Tahiyyât, Salli-Barik ile Rabbena duaları okunup selâm verilir. Sonraki iki rekâta yeni niyet ve tekbirle başlanır.
İkişer rekâtta selâm vermek DİYK tarafından daha faziletli görülür ve yeni başlayan için akışı takip etmeyi kolaylaştırır. Dörder rekâtta bir selâm vermek de caizdir; bu durumda ilk oturuş ve üçüncü rekâta kalkış ayrıntıları mezhep tarifine göre uygulanır. Her dört rekâttan sonra kısa dinlenme yapılabilir. Dinlenmede topluca belirli bir metni zorunlu saymak yerine dua, salavat veya sessiz istirahat tercih edilebilir.
Cemaatle kılarken imama nasıl uyulur?
Cemaat, imamın tekbirleriyle birlikte fakat ondan önce davranmadan hareket eder. İmam açıktan Fâtiha ve sûre okurken dinlenir; cemaat kıraatle yarışmaz. Rükû ve secdelerde bedenin yerleşmesine fırsat verecek kadar sükûnet korunur. Çok hızlı okuyuş veya hareket yüzünden namazın rükünleri gereği gibi yerine gelmiyorsa mesele saygıyla cami görevlileriyle konuşulabilir.
İmama geç yetişen kişi bulunduğu rekâtta tekbir alıp cemaate katılır, selâmdan sonra kaçırdığı kısmı tamamlar. Ayrıntı karışıyorsa namaz öncesinde görevliye sormak daha rahattır. Çocukları camiden bütünüyle uzaklaştırmak yerine yaşlarına uygun hazırlık yapılmalı; aynı zamanda başkalarının ibadet hakkı korunmalıdır. Telefon, sıra kavgası ve çıkış telaşı gibi davranışlar cemaat ruhunu zedelememelidir.
Evde teravih nasıl planlanır?
Evde teravih kılmak geçerlidir. Tek başına kılan kişi okuyabildiği kısa sûrelerle ikişer rekât hâlinde devam eder. Aileyle cemaat kurulacaksa imam olacak kişinin temel kıraat ve namaz hükümlerini bilmesi gerekir; saf düzeni mezhep ölçülerine göre oluşturulur. Ev ortamı, namazı aceleye getirmek için değil, daha sakin ve anlaşılır kılmak için bir imkân olabilir.
Sürdürülebilir bir plan için yatsıdan sonra kısa bir mola, belirlenen rekât sayısı ve vitir sırası önceden konuşulabilir. Uzun sûre okumak şart değildir; aynı kısa sûreleri tekrar okumak namazı bozmaz. Sağlık sorunu bulunan kişi gücü yettiği şekilde oturarak nafile kılma hükümlerini güvenilir kaynaktan öğrenebilir. Ev halkı birbirini zorlamak yerine davet eder ve farzları öncelemeyi unutmamalıdır.
İlgili blog yazısıİbadette Devamlılığı GüçlendirRamazan heyecanını baskıya çevirmeden küçük ve düzenli bir namaz ritmi kur.Hız, uzun kıraat ve hatim arasında denge
Teravihte Kur’an’ı hatmetmek güzel bir gelenektir; fakat her cemaat için namazın geçerlilik şartı değildir. Kıraat uzarken harflerin bozulmaması, rükû ve secdelerin ihmal edilmemesi, yaşlı ve hasta cemaatin gözetilmesi gerekir. İmam cemaatin hâlini dikkate alır; cemaat de sırf erken çıkmak için ibadetin temel sükûnetini feda etmeyi talep etmez.
Hızlı kılınan çok rekât ile daha sakin kılınan az rekât karşılaştırması kişileri yargılama aracına dönüşmemelidir. Önce namazın rükünleri ve tadil-i erkân korunur, sonra imkân nispetinde kıraat ve rekât artırılır. Anlamı bilinen kısa sûreleri dikkatle dinlemek kalbi canlı tutabilir. Yorulunca kısa dinlenme yapmak teravihin adında ve tarihî uygulamasında bulunan bir kolaylıktır.
Ramazan gecesini rekât tartışmasına sıkıştırmayın
Teravih yatsıdan sonra imsak vaktine kadar kılınan kuvvetli bir sünnettir. İkişer rekâtta selâm vermek açık ve güvenli bir düzendir; yirmi rekât yerleşik uygulamadır, daha az nafile kılan kişi de kıldığı ölçüde sünneti yerine getirir. Camide imama uy, evde sürdürülebilir bir sıra kur ve vitri planın sonunda unutma.
Namazın değerini yalnız süre veya sayı belirlemez. Farzları koruyan, kıraati anlaşılır, rükû ve secdesi sakin bir teravih hedefle. Yapamadığın kısmı utanç sebebi yapmadan ertesi gece yeniden başla. Ramazan boyunca düzenli yöneliş, bir gecede kendini tüketmekten daha kalıcıdır; farklı sahih uygulamalara saygı göstermek de cemaatin kardeşliğini korur.
Okuduklarını iki kısa soruyla pekiştir
Puan durumun hazırlanıyor…
Bu öğrenme puanı yalnız okuma ve tekrar takibidir; sevabı, takvâyı veya ibadetin kabulünü ölçmez.
Kaynaklar ve devam okumaları
Yazıdaki dinî atıfları, uzmanlık bilgilerini ve konunun ayrıntılarını bu kaynaklardan takip edebilirsin.