Günlük Hayatta Fıkıh bölümüne dön

11 · Günlük Hayatta Fıkıh

Kazanç, Ticaret ve Faiz

Karşılıklı rıza, açık sözleşme, dürüst ölçü, emek hakkı ve faiz-kumar yasağıyla helâl kazanç çerçevesini tanı.

3 konu kartı 10 alıştırma +20 XP ve üzeri

Bu derste öğrenecekleriniz

Açık ve Gönüllü Alışveriş

Kur'an, malların haksız yollarla yenmesini yasaklar; karşılıklı rızaya dayanan ticareti meşru yol olarak gösterir. Malın niteliği, toplam fiyatı ve vadeli satışta ödeme zamanı baştan açık olmalıdır. “Akitleri yerine getirin” emri de sözleşmeye sadakati hem satıcı hem alıcı için bir ahlâk ölçüsü yapar.

Nisâ, 4/29; Mâide, 5/1 (Kur'an Yolu); Din İşleri Yüksek Kurulu, Alışveriş ve Çeşitleri

Ölçüde, Malda ve Emekte Dürüstlük

Mutaffifîn suresinin ilk ayetleri ölçü ve tartıda eksiltenleri uyarır; Peygamberimiz de ıslak kısmı gizlenen buğday üzerinden “Bizi aldatan bizden değildir” buyurur. Emek de emanettir: işi yaptırıp ücreti vermemek ağır bir hak ihlalidir. İşin kapsamını ve ücreti baştan netleştirmek, emeğin karşılığını tam ve zamanında ödemek güveni korur.

Mutaffifîn, 83/1-3 (Kur'an Yolu); Müslim, Îmân 164; Buhârî, Büyû 106

Alışveriş Faiz Değildir

Kur'an “Allah alışverişi helâl, ribâyı (faizi) haram kıldı” diyerek ikisini ayırır. Borçta süre karşılığı şart koşulan fazlalık faizdir; buna karşılık Din İşleri Yüksek Kurulu, bir malın taksitli toplam fiyatı ve vadesi sözleşme başında tek ve net biçimde belirlenirse vade farkını satış kapsamında değerlendirir. Kumar da Mâide 90 ile yasaktır. Güncel finans ürünleri farklı sözleşmeler içerdiğinden, adıyla değil yapısıyla incelenmelidir.

Bakara, 2/275; Mâide, 5/90 (Kur'an Yolu); Din İşleri Yüksek Kurulu, “Vade Farkı”