Bu oturumun anlatı halkaları
Selçuklu Asrında Bir Doğum
Ebû Hâmid Muhammed el-Gazzâlî, 450/1058'de Horasan'ın Tûs şehrinde doğdu. Devir, Büyük Selçuklu Devleti'nin güçlü, Bağdat'taki Abbâsî hilâfetinin ise siyaseten zayıf olduğu; medreselerin kurumsallaştığı bir ilim çağıydı. Babası yün eğirip satarak geçinen, âlimlerin meclisini seven yoksul ve salih bir adamdı; aile adının bir izahı da bu mesleğe (gazzâl) dayanır.
Kaynak · TDV İslâm Ansiklopedisi · Gazzâlî
Bir Babanın Vasiyeti
Babası vefat etmeden önce iki oğlunu, Muhammed ile Ahmed'i, sûfî bir dostuna emanet etti: elindeki az parayla onları okutmasını vasiyet etmişti. Para tükenince iki kardeş, öğrencilere yiyecek de veren bir medreseye sığındı. Gazzâlî yıllar sonra bu başlangıcı dürüstçe anacaktı: ilme karın tokluğu için başlamışlardı; fakat ilim, onları Allah için olmaya çağırdı.
Kaynak · TDV İslâm Ansiklopedisi · Gazzâlî
Eşkıya ve Ders Notları
İlk fıkıh derslerini Tûs'ta Ahmed er-Râzikânî'den aldı; ardından ilim için Cürcân'a gitti. Dönüş yolunda kafileyi eşkıya bastı ve ders notlarını (ta'lîka) da alıp götürdüler. Gazzâlî reisin peşine düşüp notlarını istedi; reis güldü: notları alınınca bilgisiz kalıyorsa bu nasıl ilimdi? Notlar geri verildi; Gazzâlî bu dersi hiç unutmadı ve Tûs'ta üç yıl boyunca hepsini ezberledi.
Kaynak · TDV İslâm Ansiklopedisi · Gazzâlî