İmam Gazzâlî meclisine dön

11 / 12 · 499–505 / 1106–1111 · Nîşâbur ve Tûs

Dönüş, Son Dersler ve Vefat

Fahrülmülk'ün davetini, müceddid beklentisini, Tûs'taki medrese ve hankahı, Eyyühe'l-veled'i ve vefatını öğren.

3 tarih halkası 5 soru +20 XP ve üzeri

Bu oturumun anlatı halkaları

Yeni Yüzyılın Eşiğinde Dönüş

On yıllık aranın ardından Selçuklu veziri Fahrülmülk'ün ısrarıyla Nîşâbur Nizâmiyesi'nde yeniden ders vermeye başladı. Hicrî 500 yılı yaklaşırken çevresi, 'Allah her yüzyılın başında bu ümmete dinini yenileyecek birini gönderir' hadisini (Ebû Dâvûd, Melâhim 1) hatırlatıyor, onu beşinci yüzyılın müceddidi olarak görüyordu. Kendisi ise dönüşünün eskiye rücû olmadığını söyler: bir zamanlar makam kazandıran ilme çağırıyordu; şimdi makamı terk ettiren ilme çağırıyordu.

Kaynak · TDV İslâm Ansiklopedisi · Gazzâlî; Ebû Dâvûd, Melâhim 1; TDV İslâm Ansiklopedisi · el-Munkız mine'd-dalâl

Ey Oğul!

Birkaç yıl sonra memleketi Tûs'a çekildi; evinin yanına ilim talebeleri için bir medrese, sûfîler için bir hankah yaptırdı. Günleri Kur'an, ders, sohbet ve ibadetle geçiyordu. Bir öğrencisinin 'bunca ilimden bana ne fayda?' mealindeki sorusuna verdiği cevap, Eyyühe'l-veled ('Ey oğul') risalesi oldu: amele dönüşmeyen ilim yüktür; nasihatin özü, bildiğinle amel etmendir.

Kaynak · TDV İslâm Ansiklopedisi · Gazzâlî; TDV İslâm Ansiklopedisi · Eyyühe'l-veled

Tûs'ta Veda

Gazzâlî 505/1111'de, elli üç yaşında Tûs'ta vefat etti; kabri, şair Firdevsî'nin kabri yakınındadır. Son eseri, kulluk yolunun basamaklarını anlatan Minhâcü'l-âbidîn kabul edilir. Geride yüzlerce risale ve kitap; hepsinden önemlisi, ilmi kalbe bağlayan bir usul bıraktı.

Kaynak · TDV İslâm Ansiklopedisi · Gazzâlî