Bu oturumun öğretim halkaları
Emeviyye Camii'nde Bir Derviş
Gazzâlî yaklaşık iki yılını Şam'da geçirdi; Emeviyye Camii'nde itikâfa girer, minarenin kapısını üzerine kapatıp halvet yapardı. Kimliğini gizledi; dünün baş müderrisi, yamalı elbiseli bir derviş olarak nefis terbiyesi, zikir ve riyâzetle meşguldü. Amacı bilgisine yeni bir bilgi katmak değil, bildiğini yaşanır kılmaktı.
Kaynak · TDV İslâm Ansiklopedisi · Gazzâlî
Dört Yolun Muhasebesi
Kudüs'te Kubbetü's-sahre yakınında halvetini sürdürdü; ardından hac için Hicaz'a geçti. el-Munkız'da hakikat arayıcılarını dört grupta değerlendirir: kelâmcılar akaidi savunmada yararlı fakat nihaî hakikate ulaştırmada yetersizdir; felsefeciler özellikle ilâhiyat konularında ağır hatalıdır; Bâtınîler'in 'mâsum imam' öğretisi tutarsızdır; sûfîler ise hakikate götüren en sağlam yoldadır.
Kaynak · TDV İslâm Ansiklopedisi · el-Munkız mine'd-dalâl; TDV İslâm Ansiklopedisi · Gazzâlî
Söz Değil Hâl
Sûfîleri üstün kılan şeyi tek cümleyle özetler: onların ilmi söz ilmi değil, hâl ilmidir; sarhoşluğun tarifini bilmekle sarhoş olmak nasıl ayrıysa, zühdü tarif etmekle zâhid olmak da öyle ayrıdır. Bu on yıllık uzletin en büyük meyvesi, din ilimlerini kalbin hayatına yeniden bağlayan İhyâü ulûmi'd-dîn oldu.
Kaynak · TDV İslâm Ansiklopedisi · el-Munkız mine'd-dalâl; TDV İslâm Ansiklopedisi · İhyâü ulûmi'd-dîn