Bu oturumun anlatı halkaları
Aynı kurum olmayan BM organları
CERD 2018'de alıkoyma ve ayrımcılık kaygılarını kayda geçirdi. OHCHR 2022'de bağımsız bir insan hakları değerlendirmesi yayımladı. CESCR 2023'te Çin'den ihlalleri sona erdirmesini ve OHCHR tavsiyelerini uygulamasını istedi; Keyfî Gözaltı Çalışma Grubu 2024'te incelediği bazı bireysel alıkoymaları keyfî buldu. Bunların hiçbiri uluslararası ceza mahkemesinin mahkûmiyet hükmü değildir.
Kaynak · BM CERD · Çin gözlemleri (2018); OHCHR · Xinjiang değerlendirmesi (2022); BM CESCR · Çin gözlemleri (2023); BM Keyfî Gözaltı Çalışma Grubu · Görüş 2/2024
İnsanlığa karşı suç teşkil edebilir
OHCHR, ciddi insan hakları ihlallerinin işlendiği sonucuna vardı. Uygurlar ve diğer ağırlıklı Müslüman gruplara yönelik keyfî ve ayrımcı alıkoymanın kapsamının, genel hak mahrumiyetleri içinde uluslararası suçlar, özellikle insanlığa karşı suçlar teşkil edebileceğini belirtti. Rapor soykırım tespiti yapmadı ve bir mahkeme kararı değildir.
Kaynak · OHCHR · Xinjiang değerlendirmesi (2022)
Aynı dosyada karşı görüş
Çin hükümeti OHCHR değerlendirmesini yetkisiz, siyasallaşmış ve yanlış bilgiye dayalı sayarak reddetti. Politikaların terörle mücadele, istikrar, eğitim ve kalkınma amacı taşıdığını; merkezlerin kapandığını, hakların korunduğunu ve nüfusun büyüdüğünü savundu. Devlet cevabını göstermek gerekir; fakat resmî görüşü bağımsız doğrulama gibi sunmak doğru değildir.
Kaynak · Çin'in OHCHR değerlendirmesine resmî cevabı (2022); Xinjiang Hükümeti · Mezuniyet açıklaması (2019)