Bu oturumun anlatı halkaları
Valiler Devri ve Kuzeydeki Sınır
Fetihten sonra Endülüs, Dımaşk'a bağlı valilerle yönetildi; kırk yılda yirmiden fazla vali değişti, Arap kabileleri ile Berberîler arasındaki gerginlikler ülkeyi yordu. Akınlar Pirene'yi aşıp Frank topraklarına uzandı; 114/732'de Balâtüşşühedâ (Puvatya) savaşında vali Abdurrahman el-Gāfikī şehid düştü ve ilerleyiş durdu. İstikrarsız valiler devri, güçlü bir hanedan için farkında olmadan zemin hazırlıyordu.
Kaynak · TDV İslâm Ansiklopedisi · Endülüs
Bir Hanedanın Sonu, Bir Şehzadenin Kaçışı
Abbâsî ihtilâli 132/750'de Emevî hilâfetini yıktı; hanedan mensupları takip edilip öldürüldü. Halife Hişâm'ın torunu genç Abdurrahman, Fırat kıyısındaki köyünden kaçarken nehri yüzerek geçti; geri dönmeye kandırılan küçük kardeşi ise öldürüldü. Bu sahne, onun doğuya vedası oldu: bir daha geri dönmedi.
Kaynak · TDV İslâm Ansiklopedisi · Abdurrahman I
Filistin'den Mağrib'e Beş Yıl
Abdurrahman, sadık âzatlısı Bedr ile Filistin, Mısır ve Kuzey Afrika üzerinden batıya ilerledi; takipçilerden gizlenerek annesinin kabilesi olan Nafza Berberîlerine sığındı. Endülüs'teki Emevî taraftarlarıyla haberleşip zemini yokladı ve 138/755'te boğazı geçerek yarımadaya ayak bastı. Bu geçiş ona tarihteki lakabını verdi: ed-Dâhil, yani 'içeri giren'.
Kaynak · TDV İslâm Ansiklopedisi · Abdurrahman I
Emirlik ve Rusâfe'nin Hurması
Vali Yûsuf el-Fihrî'yi Kurtuba önünde yenen Abdurrahman, 138/756'da Endülüs Emevî Devleti'ni kurdu; Abbâsî halifesinin adını hutbeden kaldırdı, fakat kendisi halifelik iddiasında bulunmadı. Kurtuba yakınında, çocukluğunun geçtiği Şam'daki saraya nispetle Rusâfe adını verdiği bir bahçe-saray yaptırdı. Buraya diktirdiği hurma ağacına söylediği şiirde gurbetini dile getirir: ağaç da onun gibi yurdundan uzaktadır.
Kaynak · TDV İslâm Ansiklopedisi · Abdurrahman I