İlim Meclislerine dön
İman ve Yaşayış · 10 halka

Nefs Terbiyesi İlim Meclisi

Bu meclis nefs terbiyesini insanın benliğini yok etmesi, helâl nimetleri kendine yasaklaması veya bedene eziyet etmesi şeklinde anlatmaz. Kur'an ve sünnetin ölçülerinden başlayarak nefsin farklı kullanımlarını, tezkiyeyi, niyet ve ihlâsı, murakabe ve muhasebeyi, arzu ve öfke yönetimini, kibir-ucub-haset gibi kalp hastalıklarını ele alır. Klasik ahlâk ve tasavvuf birikimini kaynak türünü belirterek aktarır; sonraki tasnifleri doğrudan âyet hükmü gibi sunmaz. Sonunda farzları, kul haklarını, bedenin emanetini ve gerektiğinde ehil desteği koruyan uygulanabilir bir günlük-haftalık program kurar.

Baştan sona kronolojik 50 soru Kaynakları açık Güncel: 13 Temmuz 2026

10 halkada bir tarih

Her oturum bir öncekinin üzerine kurulur. Soruları tamamladıkça sıradaki dönem açılır.

İlk halkadan başla
  1. Kavram ve yaratılışİlerleme yükleniyor

    Nefis Nedir, Ne Değildir?

    Nefis bazen insanın kendisini, bazen de kötülüğe çekebilen yönünü anlatır; terbiye benliği yok etmek değil onu kulluk ölçüsüne yöneltmektir.

  2. Kur'anî nitelemelerİlerleme yükleniyor

    Emmâre, Levvâme ve Mutmainne

    Emmâre, levvâme ve mutmainne ayrı üç insan değil, nefsin farklı baskın niteliklerini anlatır; yedili mertebe şeması sonraki tasavvuf geleneğinin tasnifidir.

  3. Tezkiye ve sorumlulukİlerleme yükleniyor

    Arınma ve Kendini Temize Çıkarmama

    Tezkiye günah ve kötü huyların izini temizleyip iyiliği büyütmektir; başarı Allah'ın lütfuyla ve kulun dürüst çabasıyla aranır.

  4. Niyet ve görünürlükİlerleme yükleniyor

    İhlâsı Korumak: Riya ve Süm‘a

    İhlâs ameli yalnız Allah'ın rızasına yöneltir; riya ve süm‘a görünür iyiliği içten çürütebilir, fakat görünür her hayır otomatik olarak riya değildir.

  5. Günlük iç denetimİlerleme yükleniyor

    Murakabe, Muhasebe ve Tövbe

    Murakabe davranıştan önce uyanıklık, muhasebe sonrasında dürüst değerlendirme, tövbe ise pişmanlığı dönüş ve telafiye çevirme yoludur.

  6. Arzular ve ölçüİlerleme yükleniyor

    Helâl Denge: Yeme, Tüketim ve Cinsellik

    Nefs terbiyesi helâli yasaklamaz; arzuyu şükür, sorumluluk ve ölçüyle yönetir, orucu kendine zarar verme değil takvâ eğitimi olarak görür.

  7. Öfke, dil ve ilişkilerİlerleme yükleniyor

    Gücünü Zulme Değil Islah’a Yönelt

    Öfke bütünüyle söndürülmez; adalete yöneltilir. Gerçek güç taşkınlık anında kendini tutmak, dili korumak ve zararı telafi etmektir.

  8. Kalbin gizli hastalıklarıİlerleme yükleniyor

    Kibir, Ucub ve Haset

    Kibir başkasını küçümser, ucub başarıyı kendinden bilir, haset nimetin yokluğunu ister; şükür, hizmet, dua ve adalet bu hastalıkların karşı eğitimidir.

  9. Mücâhede ve alışkanlıkİlerleme yükleniyor

    Sabırla İrade Eğitimi

    Mücâhede dürtüyle mücadele, riyâzet nefsi ölçülü alıştırmadır; ikisi de sünnetin sınırları, bedenin hakkı ve sürdürülebilir küçük adımlarla yürür.

  10. Bugün ve her günİlerleme yükleniyor

    Sürdürülebilir Nefs Terbiyesi Programı

    Kalıcı terbiye büyük iddialardan değil; farzları merkeze alan, hakları koruyan, günlük muhasebe ve haftalık iyilik hedefiyle yenilenen dengeli düzenden doğar.

Nefs Terbiyesi İlim Meclisi

Nefs Terbiyesi Meclisi Muhabbeti

Oturumlardan öğrendiklerini paylaş, sorularını sor ve meclis halkasındaki talebelerle muhabbet et.

Tüm odada aç →

Kaynak masası

Her bilgi, dayandığı kaynağın türü ve ağırlığı gözetilerek aktarılır. Meclis; başvuru maddelerini, eser incelemelerini ve birincil metinleri açıkça ayırır.

Diyanet İşleri BaşkanlığıKur'an Yolu Meâli ve Tefsiri

Nefis, tezkiye, takvâ, muhasebe, ölçülülük, dil ahlâkı ve tövbe başlıklarında kullanılan âyetlerin meal ve bağlamları.

(yeni sekmede açılır)
Diyanet İşleri BaşkanlığıHadislerle İslâm

Niyet, ihsan, öfke kontrolü, devamlı amel, oruç, dil terbiyesi ve kalp ahlâkıyla ilgili hadislerin açıklamalı kaynağı.

(yeni sekmede açılır)
TDV İslâm AnsiklopedisiNefis maddesi

Nefis kavramının Kur'an, kelâm, felsefe ve tasavvuftaki kullanımları ile nefis mertebelerine dair tasniflerin çerçevesi.

(yeni sekmede açılır)
TDV İslâm AnsiklopedisiTezkiye maddesi

Nefis, kalp ve ruhun kötü huy ve günah kirlerinden temizlenmesi anlamındaki tezkiye kavramının özlü açıklaması.

(yeni sekmede açılır)
TDV İslâm AnsiklopedisiMurakabe maddesi

Kulun Allah'ın gözetimi altında bulunduğu şuurunu, ihsan hadisi ve klasik ahlâk-tasavvuf kaynaklarıyla açıklayan madde.

(yeni sekmede açılır)
TDV İslâm AnsiklopedisiRiya maddesi

İhlâsın karşıtı olarak riya ve süm‘anın tanımı, Kur'an ve hadisteki dayanakları ile ahlâkî görünümleri.

(yeni sekmede açılır)
TDV İslâm Ansiklopedisiİhlâs maddesi

Söz ve davranışlarda yalnız Allah'ın rızasını gözetmenin anlamını ve niyetle ilişkisini açıklayan başvuru maddesi.

(yeni sekmede açılır)
TDV İslâm AnsiklopedisiKibir maddesi

Kibrin hakikati reddetme ve insanları küçümseme boyutları ile İslâm ahlâkındaki tedavi yaklaşımı.

(yeni sekmede açılır)
TDV İslâm AnsiklopedisiHaset maddesi

Başkasındaki nimetin yokluğunu isteme anlamındaki hasedi, gıptadan ayıran ahlâkî ve dinî çerçeve.

(yeni sekmede açılır)
TDV İslâm AnsiklopedisiMücâhede maddesi

Nefis ve şeytanın kötülüğe çağrısına karşı gayreti, riyâzet ve seyrüsülûk bağlamında açıklayan madde.

(yeni sekmede açılır)
TDV İslâm AnsiklopedisiSabır maddesi

Doğru yolda sebatı, zorluk karşısındaki dayanıklılığı ve sabrın dinî-ahlâkî sınırlarını açıklayan kaynak.

(yeni sekmede açılır)
TDV İslâm Ansiklopedisiİhyâü ulûmi'd-dîn maddesi

Gazzâlî'nin ibadet, âdet, kalbi yıkan ve kurtaran davranışları birlikte işleyen ahlâk ve terbiye külliyatının yapısı.

(yeni sekmede açılır)